ธปท. ออกประกาศอะไร
เดือนมิถุนายน 2569 ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ออกประกาศฉบับที่ 23/2569 กำหนดมาตรฐานค่าบริการและค่าธรรมเนียมของธนาคารพาณิชย์ใหม่ทั้งระบบ ครอบคลุม 4 หมวด รวม 19 รายการ ตั้งแต่ค่าธรรมเนียมบัญชีเงินฝาก บัตรเอทีเอ็ม/เดบิต ธุรกรรมการโอนและชำระเงิน ไปจนถึงค่าธรรมเนียมสินเชื่อ SME โดยให้เหตุผลว่าที่ผ่านมาธนาคารเรียกเก็บค่าธรรมเนียมซ้ำซ้อนและไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง ประกาศนี้ทยอยมีผลบังคับใช้เป็นช่วง ๆ ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม ไปจนถึงเดือนตุลาคม 2569 เพื่อให้ธนาคารมีเวลาปรับระบบงาน
กติกาสำคัญที่ ธปท. ย้ำคือ ธนาคารห้ามเรียกเก็บ "ค่าธรรมเนียมทดแทน" หรือสร้างบริการใหม่มาเก็บเงินแทนรายการที่ถูกตัดหรือลดไป เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าต้นทุนดำเนินงานเปลี่ยนแปลงไปจริง
สำหรับฟรีแลนซ์ที่ใช้บัญชีธนาคารเป็นเครื่องมือทำมาหากินทุกวัน ตั้งแต่รับเงินลูกค้า โอนจ่ายซับคอนแทรกเตอร์ ไปจนถึงขอสเตทเมนต์ย้อนหลังตอนยื่นภาษีหรือขอสินเชื่อ การเปลี่ยนแปลงรอบนี้ไม่ใช่แค่ข่าวเศรษฐกิจไกลตัว แต่กระทบกระเป๋าเงินโดยตรง
4 หมวดที่เปลี่ยน และมีผลกับฟรีแลนซ์ยังไง
บัญชีเงินฝาก
- ขอสเตทเมนต์ย้อนหลังไม่เกิน 12 เดือนแบบกระดาษ เก็บได้ไม่เกิน 100 บาทต่อครั้ง ส่วน e-Statement ยังฟรีเหมือนเดิม (มีผล 1 ก.ค. 2569)
- หนังสือรับรองฐานะการเงิน เพดานไม่เกิน 100 บาทต่อชุด ใช้บ่อยตอนขอวีซ่า ขอสินเชื่อ หรือยื่นเอกสารประกอบสัญญากับลูกค้าองค์กร
- บัญชีที่ไม่เคลื่อนไหว (dormant) จะไม่คิดค่าธรรมเนียมรักษาบัญชี ยกเว้นบัญชีที่ยอดต่ำกว่า 2,000 บาทและไม่เคลื่อนไหวเกิน 1 ปี ซึ่งคิดได้ไม่เกิน 20 บาทต่อเดือน ฟรีแลนซ์ที่แยกบัญชีไว้หลายใบตามระบบ "กันเงินภาษี เงินสำรอง เงินเดือนตัวเอง" ควรเช็กว่าบัญชีไหนเข้าเกณฑ์นี้บ้าง
บัตรเอทีเอ็ม/เดบิต และบัตรเครดิต
- ค่าเปิดบัตรและค่าธรรมเนียมรายปีของบัตรเอทีเอ็ม/เดบิตพื้นฐาน เพดานไม่เกิน 150 บาทต่อปี และ 200 บาทต่อปีตามลำดับ (มีผล 1 ก.ย. 2569)
- การเบิกเงินสดล่วงหน้าจากบัตรเครดิต เพดานไม่เกิน 2.5% ของยอดที่เบิก (มีผล 1 ก.ค. 2569)
ธุรกรรมการโอนและชำระเงิน หมวดที่ฟรีแลนซ์ได้ประโยชน์มากที่สุด
- ค่าธรรมเนียมข้ามเขตจากการฝาก ถอน โอนผ่านตู้ ATM/CDM/CRM ถูกยกเลิก (1 ก.ย. 2569)
- โอนผ่านบาทเนต ฝากเช็ค และรับชำระเงินข้ามเขต จะไม่มี "ค่าคู่สาย" อีกต่อไป ทยอยมีผล 1 ก.ค. และ 1 ก.ย. 2569
- โอนบาทเนตทางอิเล็กทรอนิกส์ เพดานไม่เกิน 100 บาทต่อรายการ (1 ต.ค. 2569)
- จ่ายเงินหลายรายการแบบ Bulk Payment ภายในวันเดียวกัน เพดานไม่เกิน 20 บาทต่อรายการ (1 ก.ย. 2569) มีประโยชน์กับฟรีแลนซ์ที่ต้องโอนจ่ายทีมย่อยหรือซับคอนแทรกเตอร์หลายคนพร้อมกัน
- ค่าธรรมเนียมแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ปรับเพดานไม่เกิน 0.125% และยกเลิกกรณีโอนภายในธนาคารเดียวกัน พร้อมกำหนดเพดานรวมประมาณ 300-2,000 บาทสำหรับลูกค้ารายย่อยและ SME (1 ต.ค. 2569) ข่าวดีสำหรับฟรีแลนซ์ที่รับงานลูกค้าต่างประเทศและเพิ่งปรับตัวกับค่าเงินบาทที่แกว่ง 33-34 ตลอดเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา
สินเชื่อ SME
- ค่าธรรมเนียมแรกเข้า (front-end fee) สำหรับวงเงินกู้ไม่เกิน 15 ล้านบาท เพดานไม่เกิน 2.5% ของวงเงิน สูงสุด 250,000 บาท (1 ก.ย. 2569)
- ค่าธรรมเนียมขยายเวลาเบิกใช้วงเงินกู้แบบมีกำหนดระยะเวลา ถูกยกเลิกทั้งหมด
- การต่ออายุวงเงินหมุนเวียนไม่มีค่าใช้จ่าย เว้นแต่ขอเพิ่มวงเงิน
- การปิดสินเชื่อก่อนกำหนด เพดานไม่เกิน 3% ของยอดคงเหลือ และสามารถขอยกเว้นได้
ฟรีแลนซ์ที่กำลังคิดจะขอวงเงินกู้ซื้ออุปกรณ์ทำงานหรือขอสินเชื่อหมุนเวียนเสริมสภาพคล่องช่วงงานขาด ควรรอดูเงื่อนไขใหม่นี้ก่อนตัดสินใจ เพราะต้นทุนแฝงจากค่าธรรมเนียมจะลดลงชัดเจน
สิ่งที่ควรทำระหว่างนี้
- เปลี่ยนมาใช้ e-Statement แทนสเตทเมนต์กระดาษ เพราะยังฟรีและดึงมาใช้กระทบยอดบัญชีได้ทันที
- ตรวจสอบบัญชีที่ไม่เคลื่อนไหว โดยเฉพาะบัญชีที่แยกไว้กันเงินภาษีหรือเงินสำรอง 6 เดือนที่อาจไม่มีการเคลื่อนไหวนาน ๆ
- จับตาใบแจ้งค่าธรรมเนียมของตัวเองทุกเดือน ตั้งแต่กรกฎาคมถึงตุลาคม เพราะการปรับมีหลายช่วงเวลา และธนาคารห้ามสร้างค่าธรรมเนียมใหม่มาแทนที่ ถ้าเจอรายการแปลก ๆ ให้ทักถามธนาคารได้ทันที
- ทบทวนช่องทางรับเงินจากลูกค้าต่างประเทศ เพราะค่าธรรมเนียมแลกเปลี่ยนที่ถูกลงอาจทำให้การโอนผ่านธนาคารคุ้มกว่าที่เคยเทียบกับช่องทางอื่น
- เก็บสเตทเมนต์และเอกสารให้เป็นระบบ เพื่อใช้ตอนยื่นภาษีหรือกระทบยอดกับใบแจ้งหนี้ที่ออกไปแล้ว
การกระทบยอดรับเงินกับใบแจ้งหนี้ในระบบอย่าง MANA ทำได้ง่ายขึ้นเมื่อสเตทเมนต์หาได้ฟรีและนำเข้าได้ทันที ฟรีแลนซ์ที่วางระบบการเงินไว้แต่ต้นจะได้ประโยชน์จากรอบการลดค่าธรรมเนียมนี้เต็ม ๆ โดยไม่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมอะไรมาก แค่รู้ทันว่าอะไรเปลี่ยนและเปลี่ยนเมื่อไหร่